"Composition - 1949" door Pol Bury

Tijdens de naoorlogse jaren bleef Parijs een onbetwist centrum van avant-garde artistieke bewegingen en Pol Bury herinnert zich deze periode als een “picturale explosie”. Abstractie was aan de orde van de dag en vanaf 1947 werd zijn schilderkunst vrijer en abstracter, wat leidde tot zijn uitsluiting uit de surrealistische groep. De breuk was gewelddadig: op een feestje weigerde Magritte zelfs om de jonge surrealist de hand te schudden. Pol Bury wordt beschouwd als een verrader, maar hij voelt zich ook verraden.

In een brief aan Louis Van de Spiegele van 25 februari 1947 liet hij er geen twijfel over bestaan dat zijn hart nog steeds aan de kant van het surrealisme lag, ook al was het een ander soort surrealisme:

Volgens de verklaring van Chavée aan jou […] was ik geen surrealist meer […] Ik probeerde hem duidelijk te maken wat er was geworden van mijn ideeën over surrealisme in de schilderkunst. Meer kans geven aan hoofdzakelijk picturale middelen; bepaalde verwijzingen die te literair of psychoanalytisch zijn terrein laten verliezen. […] De tijd zal leren of ik er verkeerd aan heb gedaan om onverzettelijk te zijn en door te zetten in wat volgens mij een van de zekerste manieren is om de duurzaamheid van het surrealisme in de schilderkunst te waarborgen.

Tot 1953 kan de carrière van Bury beschreven worden als een opeenvolging van vallen en opstaan, en het getuigt van de onophoudelijke zoektocht van de jonge kunstenaar naar nieuwe uitdrukkingsmiddelen. Hij was korte tijd lid van de groepen La Jeune Peinture belge (van 1947 tot 1949) en CoBrA (vanaf 1949). Het is niet verrassend dat veel van deze jonge kunstenaars surrealistische wortels hebben: Christian Dotremont, Joseph Noiret, Serge Vandercam… Maar wat verrassend is, is dat deze surrealistische oorsprong niet wordt ontkend, maar expliciet wordt geclaimd. De leden van CoBrA stellen een ander soort surrealisme voor, of een antwoord op het surrealisme. De titel van de tentoonstelling in Brussel in 1949 kon niet duidelijker zijn over hun artistieke bedoelingen: “Le groupe surréaliste-révolutionnaire adhérant à Cobra présente : La Fin et les Moyens – Exposition expérimentale internationale de Tableaux, Dessins, Objets”.

Dit schilderij is een uitstekend voorbeeld van picturaal experiment waarmee de kunstenaar zich probeerde te onderscheiden van zijn tijdgenoten. Het toont een scherp gevoel voor kleur en compositie, en hoewel de kwaliteit ervan onbetwistbaar is en de stijl op geen enkele manier lijkt op die van andere kunstenaars uit die tijd, voldeden deze schilderijen niet aan Bury’s artistieke ambities. Toch is het zeker een springplank die hem verder naar artistieke volwassenheid zal leiden.

Interparking collectie

Herkomst:
  • Collectie Karel van Stuijvenberg, Caracas, Venezuela
  • Bruun Rasmussen Auctioneers, Kopenhagen, 4 maart 2014, lot 717
  • Bruun Rasmussen Auctioneers, Kopenhagen, 17 juni 2014, lot 849
  • Bruun Rasmussen Auctioneers, Kopenhagen, 1 december 2015, lot 910
  • Cornette de Saint-Cyr, Brussel, 23 mei 2016, lot 391
  • Maurice Verbaet, Knokke
  • Interparking collectie, België
Gepubliceerd:
  • Cobra 40 jaar later. Collectie Karel P. Van Stuijvenberg, Stichting Cobra / De Nieuwe Kerk. [Exhibition catalog]Den Haag, Sdu Uitgeverij, 1988 , p.107, nr.2
  • Willemijn Stokvis. De taal van Cobra, Museumcollectie Van Stuijvenberg, Amstelveen, Cobra museum voor moderne kunst, 1995, ill. 48
Tentoongesteld:
  • De Nieuwe Kerk, Amsterdam, COBRA 40 jaar later. Collectie J. Karel P. Van Stuijvenberg, 9 november – 31 december 1988, nr.2, p.107.
  • [Collection Karel van Stuijvenberg]Musée d’Art Moderne et d’Art Contemporain, Luik, Cobra , 9 april – 31 mei 1993, p.90, ill.
  • Kunstverein Grafschaft Bentheim, Bentheim, Cobra 1948-51. Eine Bewegung in Europa / Een beweging in Europa. Eine Auswahl aus der Sammlung / uit de collectie van Karel P. van Stuijvenberg, 5 februari – 31 maart 1995, nr. 7, ill.